του Γιώργου Κωστόπουλου, εκπαιδευτή, εκτροφέα, διεθνή κριτή F.C.I
Όλο και περισσότεροι χομπίστες συμπατριώτες μας αποφασίζουν να εισάγουν ένα σκύλο υψηλής γενεαλογικής ποιότητας από κάποιον επώνυμο και καταξιωμένο εκτροφέα του εξωτερικού, είτε για χρήση και συμβολή στην αναβάθμιση της εγχώριας εκτροφής, είτε για παρουσίαση στις εκθέσεις, είτε γιατί η φυλή δεν εκτρέφεται ή δεν υπάρχει στην Ελλάδα ή και για άλλους λόγους.
Αυτονόητο είναι ότι ο θέμα καμία σχέση ΔΕΝ έχει με τη μαζική χονδρεμπορική εισαγωγή κουταβιών από χώρες της ανατολικής Ευρώπης και τη πώλησή τους μέσω των καταστημάτων pet shop, με τους πολλούς κινδύνους που αυτή η πρακτική εγκυμονεί για τα ίδια τα ζώα και τους νέους ιδιοκτήτες τους....
Οι πιο κάτω γραμμές γράφονται με σκοπό να βοηθήσουν όλους τους ενδιαφερόμενους να εισάγουν ένα ποιοτικό σκύλο, κάτι που για πολλούς αποτελεί «όνειρο ζωής»....
ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ
α) Με τον όρο «καθαρόαιμο ποιότητας» ή «υψηλή γενεαλογική αξία» αναφέρομαι και εννοώ τρία κυρίως ποιοτικά χαρακτηριστικά: τη μορφολογική ποιότητα ή φυλετική τυπικότητα, την υγεία και τον καλό χαρακτήρα.
Οι εργασιακές ικανότητες και προδιαγραφές είναι ένα αρκετά διαφορετικό κεφάλαιο που αφορά μόνο κάποιες συγκεκριμένες φυλές και συχνά διαφορετικούς εκτροφείς. Έτσι δεν θα αποτελέσει αντικείμενο αυτού του άρθρου.
Επιγραμματικά, λέγοντας φυλετική τυπικότητα εννοούμε κυρίως τα επιθυμητά εξωτερικά μορφολογικά χαρακτηριστικά της κάθε φυλής. Αποκτώντας σκύλο από καλό εκτροφέα, ο οποίος εκτρέφει με γνώμονα το μορφολογικό πρότυπο της φυλής, και του οποίου οι σκύλοι κερδίζουν στις εκθέσεις (που σημαίνει ότι ανταποκρίνονται στο πρότυπο της φυλής τους), έχουμε πολύ αυξημένες πιθανότητες και ο δικός μας σκύλος να εξελιχθεί πολύ τυπικός, ως απόγονος τυπικών δειγμάτων.
Με τον όρο υγεία εννοούμε αφ ενός μεν την αυτονόητη καλή φυσική κατάσταση και υγεία που πρέπει να έχει το κάθε κουτάβι και αφ ετέρου την απαλλαγή του ιδίου, αλλά και των προγόνων του από κληρονομικές παθήσεις. Οι υπεύθυνοι εκτροφείς, εκτός του ότι αναθρέφουν τα κουτάβια τους σωστά και με ιδιαίτερη προσωπική φροντίδα, εάν η φυλή τους παρουσιάζει προδιάθεση σε κάποια κληρονομική πάθηση φροντίζουν να εξετάζουν τους γεννήτορες πριν τους χρησιμοποιήσουν στην αναπαραγωγή, μειώνοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό τις πιθανότητες μετάδοσης στους απογόνους
τους.
Όσον αφορά τη σημαντικότητα του χαρακτήρα, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό κληρονομείται, αρκεί να αναρωτηθούμε: όσο όμορφος και τυπικός για τη φυλή του κι αν είναι ένας σκύλος, θα μπορούσαμε να ζήσουμε αρμονικά μαζί του εάν είχε κακό ή ανισόρροπο χαρακτήρα ; Σίγουρα όχι. Και αν σκεφτεί κανείς ότι η πλειοψηφία, αν όχι το σύνολο, των κουταβιών μίας γέννας που διατίθενται σε νέους ιδιοκτήτες θα αποτελέσουν οικογενειακούς συντρόφους σε αστικό περιβάλλον, τότε συνειδητοποιεί πόσο μεγάλη σημασία δίνουν όλοι οι υπεύθυνοι εκτροφείς στο θέμα αυτό, ζευγαρώνοντας μόνο ζώα που έχουν ισορροπημένο χαρακτήρα, χωρίς ακρότητες συμπεριφοράς. Οι ίδιες οι εκθέσεις σκύλων, στις οποίες συμμετέχουν οι γεννήτορες, αποτελούν ένα σημαντικό πεδίο αξιολόγησης, καθότι οι κριτές αποβάλλουν ή υποβαθμίζουν σκύλους οι οποίοι παρουσιάζουν ακρότητες συμπεριφοράς, όπως δειλία ή επιθετικότητα.
Με τα παραπάνω διαφαίνεται πιστεύω το πως και το γιατί η έννοια «ποιοτικός σκύλος» συνδέεται στενά με την έννοια «ποιοτικός εκτροφέας».
β) Με τον όρο «εκτροφέας» ή «εκτροφείο» ΔΕΝ εννοείται ούτε εμπορική επιχείρηση, ούτε μαζική παραγωγή πανομοιότυπων κουταβιών, όπως νομίζουν πολλοί. Η πλειοψηφία των ποιοτικών εκτροφέων παγκοσμίως έχουν εντελώς άσχετα με το σκύλο επαγγέλματα (δικηγόροι, διαφημιστές, ξυλουργοί, γιατροί, οδηγοί ασθενοφόρου, υπάλληλοι είναι μερικά υπαρκτά παραδείγματα γνωστών μου από διάφορες χώρες που μου έρχονται αυτή τη στιγμή στο μυαλό), γεγονός που σημαίνει
ότι εκτρέφουν σαν χόμπι. Δηλαδή από αγάπη για τη φυλή καθώς και για την ηθική ικανοποίηση της εκτροφής τυπικών δειγμάτων που διακρίνονται στις εκθέσεις, επιβραβεύοντας τους κόπους και τις γνώσεις τους. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι προτεραιότητα για τον ποιοτικό εκτροφέα δεν είναι το οικονομικό αντίτιμο που θα του καταβάλλουμε για την αγορά του κουταβιού, αλλά το κατά πόσο μας θεωρεί κατάλληλους για να παρέχουμε σ’ αυτό μία καλή ζωή. Άρα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι και συνεργάσιμοι στο να του παρέχουμε όλα εκείνα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που θα του εγγυηθούν τα πιο πάνω, αλλά και να εγκαταλείψουμε το σκεπτικό της οικονομικής δοσοληψίας και τη νοοτροπία του «πληρώνω, άρα υποχρεούσαι να μου πουλήσεις»...
γ) Οι σκύλοι, όπως και όλοι οι ζώντες οργανισμοί δεν αναπαράγονται ούτε με τη διαδικασία του καρμπόν, ούτε του εκμαγείου. Τα γονίδια συνδυάζονται με άπειρους τρόπους δημιουργώντας διαφορετικά αποτελέσματα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και από μία γέννα κορυφαίων πρωταθλητών κορυφαίου εκτροφείου, δεν θα είναι όλα τα κουτάβια ισάξια. Όμως το πραγματικά πολύτιμο όταν αποκτούμε σκύλο ποιοτικής εκτροφής είναι το πεντιγκρί του, δηλαδή η γονιδιακή του σύσταση.
Ακόμα κι αν ο ίδιος δεν καταλήξει «τέλειος» μορφολογικά (ο τέλειος σκύλος δεν έχει γεννηθεί ακόμα), όταν ζευγαρώσει, οι απόγονοι του πιθανότατα θα μας εκπλήξουν ευχάριστα!
Γιατί εισαγωγή;
Αν και ο καθένας μπορεί να σκέπτεται να εισάγει για τους δικούς του προσωπικούς λόγους, υπάρχουν περιπτώσεις που η εισαγωγή ενδείκνυται ιδιαιτέρως. Αυτές είναι:
α) Εάν η φυλή είναι ανύπαρκτη στην Ελλάδα. Πολλές φυλές δεν υπάρχουν καθόλου στη χώρα μας (τη στιγμή που αρκετές απ’ αυτές θεωρούνται ακόμα και δημοφιλείς σε άλλες χώρες).
β) Εάν η φυλή είναι πολύ σπάνια και ολιγάριθμη στη χώρα μας, με αποτέλεσμα εάν κάποιος επιθυμεί να την αναπαράγει να μην βρίσκει ζώο αντιθέτου φύλου ή τα λιγοστά υπάρχοντα να είναι χαμηλής ποιότητας, ηλικιωμένα ή μη διαθέσιμα.
γ) Η φυλή να είναι μεν δημοφιλής και πολυάριθμη, αλλά μόνο ως κατοικίδια, με ελάχιστα ή καθόλου καθαρόαιμα δείγματα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα φυλές όπως τα Πεκινουά, τα Κανίς, τα Αγγλικά Κόκερ Σπάνιελ, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων, όχι μόνον δεν είναι καθαρόαιμα, αλλά είναι τόσο εκφυλισμένα, που μικρή σχέση έχουν με το μορφολογικό πρότυπο τους.
δ) Η φυλή να είναι αρκετά δημοφιλής και με αρκετό γενετικό υλικό (καθαρόαιμα ζώα), αλλά να έχει ανάγκη νέων γραμμών αίματος ή νέων επιβητόρων που θα την εμπλουτίσουν γενετικά.
ε) Ασχέτως του ποιοτικού και αριθμητικού επιπέδου της φυλής, ένα κορυφαίο δείγμα το οποίο θα διακριθεί στις εκθέσεις, δημιουργεί τέτοια αίσθηση που αυτομάτως «ανοίγει το δρόμο» ή «βάζει στο χάρτη» τη φυλή και τον ιδιοκτήτη του.
Η χώρα εισαγωγής
Η πιο σίγουρη λύση είναι να επιλέξει κανείς από τη λίστα των εκτροφέων μίας προηγμένης κυνολογικά χώρας με παράδοση εκτροφής, εκθέσεων και γενική ποιότητα και ποσότητα καθαρόαιμων ζώων και εκτροφέων.
Τέτοιες είναι κυρίως η Αγγλία, Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, όλες οι Σκανδιναβικές, Η.Π.Α και Αυστραλία.
Ναι, μπορεί το Λουξεμβούργο π.χ να διαθέτει δύο ή τρεις ποιοτικούς εκτροφείς Ντόμπερμαν, αλλά γιατί να μην προτιμήσει κανείς την Ιταλία, τη Γερμανία ή την Ολλανδία, όπου ο αντίστοιχος αριθμός εκτροφέων μπορεί να ξεπερνά τους πενήντα;
Επίσης ενδεδειγμένη χώρα εισαγωγής ΔΕΝ είναι απαραίτητα η χώρα καταγωγής της φυλής. Τα καλύτερα δείγματα Λαγωνικών του Αφγανιστάν π.χ εκτρέφονται σήμερα στην Αυστραλία, στις Η.Π.Α και τη Σκανδιναβία, ενώ ελάχιστα έχουν απομείνει στο Αφγανιστάν και αυτά τόσο αρχέγονου τύπου, που είναι σχεδόν αγνώριστα...
Αρσενικό η θηλυκό;
Ως ένα βαθμό αυτό είναι προσωπικό θέμα, όμως από κυνοτεχνικής απόψεως, προσωπικά προτείνω θηλυκό ζώο. Εάν ο κύριος σκοπός εισαγωγής είναι η απόκτηση ενός ποιοτικού ζώου με αξιώσεις διάκρισης και βραβεύσεων στις εκθέσεις, αυτονόητο είναι ότι και τα δύο φύλα έχουν τις ίδιες ακριβώς πιθανότητες, εφόσον είναι αξιόλογα. Εκτροφικά όμως, ενώ ένα αρσενικό ζώο θα κάνει πιθανόν μερικές επιβάσεις – και αυτό εάν αποδειχθεί αξιόλογο, εάν διακριθεί σε εκθέσεις, εάν υπάρχουν ποιοτικά θηλυκά και εάν οι ιδιοκτήτες τους επιλέξουν τον συγκεκριμένο επιβήτορα – ένα θηλυκό ζώο αντίθετα είναι ένα πολύτιμο αναπαραγωγικό κεφάλαιο... Μπορεί κανείς να ξεκινήσει μ’ αυτό την εκτροφική του πορεία, δοκιμάζοντας όποιον διαφορετικό επιβήτορα τον ενδιαφέρει για κάθε γέννα, κρατώντας ίσως και από ένα θηλυκό κουτάβι εκτροφής του και ξεκινώντας έτσι τη δική του γενεαλογική γραμμή... Θα σκεφτεί κανείς: και εάν δεν υπάρχουν αξιόλογοι επιβήτορες στη χώρα μας;
Λογική σκέψη. Στη περίπτωση αυτή είναι απλώς θέμα.....συνόρων! Ποιοτικοί επιβήτορες υπάρχουν παντού τριγύρω μας, με πρώτη τη γειτονική μας Ιταλία. Πανεύκολα μπορεί κανείς να βρεθεί εκεί με το πλοίο, ενώ εξίσου εύκολα αεροπορικώς οπουδήποτε, ιδιαίτερα με θηλυκό ζώο μικρόσωμης ή μεσαίας φυλής, το οποίο μπορεί να ταξιδέψει μαζί μας στη καμπίνα, σε ειδικό κλουβάκι. Προσωπικά έχω ταξιδέψει με θηλυκές μου για ζευγάρωμα ακτοπλοϊκώς στην Ιταλία και αεροπορικώς στη Σουηδία και το Βέλγιο, ενώ άλλοι συμπατριώτες μας στην Ισπανία, Γερμανία, Φινλανδία, Ισραήλ και άλλες χώρες.
Κουτάβι η ενήλικο;
Ο κανόνας είναι κουτάβι 2-3 μηνών, γιατί σ’ αυτή την ηλικία όλοι οι εκτροφείς διαθέτουν τα σκυλάκια μιας γέννας. Έτσι, ο νέος ιδιοκτήτης έχει όλο το χρόνο να αναθρέψει, προσαρμόσει, εκπαιδεύσει, αλλά και καμαρώσει το ζώο στην εξελικτική του πορεία προς την ενηλικίωση. Το μόνο μειονέκτημα της απόκτησης κουταβιού είναι ότι σ’ αυτή την ηλικία δεν μπορεί κανείς να είναι απόλυτα σίγουρος για τη μορφολογική του εξέλιξη. Όμως, όσο πιο έμπειρος και γνώστης της φυλής είναι κανείς, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες για μία έγκυρη πρόβλεψη. Ο κανόνας είναι απλός: εμπιστευθείτε τον εκτροφέα, εφόσον φυσικά του εξηγήσετε ότι ενδιαφέρεστε για κουτάβι ποιότητας εκθέσεων και υψηλών προδιαγραφών.
Όμως, αν και όχι συχνά, αρκετές φορές και ενήλικα ζώα είναι διαθέσιμα από τους εκτροφείς λόγω έλλειψης χώρου, απόφασης για μείωση του αριθμού, προστριβών μεταξύ τους άρα και αδυναμία συμβίωσης και πολλών άλλων προσωπικών λόγων του εκτροφέα.
Από κυνοτεχνικής απόψεως η απόκτηση ενός ενήλικου ζώου έχει σαφή πλεονεκτήματα, αφού δίνει τη δυνατότητα στον νέο ιδιοκτήτη να το αναπαράγει σύντομα (χωρίς να χρειάζεται να περιμένει δύο ή τρία χρόνια να μεγαλώσει, και με τον κίνδυνο να πάει κάτι στραβά) ή να το παρουσιάσει σε εκθέσεις, ακόμα και αμέσως μετά την εισαγωγή του.